SBB Vadeli Çelik Satışları Kılavuzu, çelik endüstrisindeki yöneticilerin vadeli satış kavramını daha iyi anlamalarını sağlamak ve bir fiyat risk yönetimi aracı kullanmaya başlarken en son gelişmelerden haberdar etmek amacıyla oluşturulmuştur. Steel Business Briefing, ilgili tüm taraflarla yakın bir temas içinde olup, vadeli çelik satışları haberlerinde lider konumundadır.Uzun bir süredir kullanılmakta olan vadeli işlemler, birçok demir dışı metal de dahil olmak üzere çok sayıda farklı endüstri tarafından kullanılıyor. Ancak çelik alanında, şuan 3 farklı borsada sadece bölgesel vadeli sözleşmeler kullanılıyor; ama önümüzdeki 12 ay içerisinde yeni sözleşmelerin uygulamaya konması planlanıyor.

Vadeli çelik satışlarında şuan neler oluyor?
Vadeli sözleşmeler nedir?
Hedging nedir?
Risk yönetimi araçları yeni mi?
Çelik risk yönetimi araçları yeni mi?
Riskleri ve avantajları neler?

Vadeli çelik satışlarında şuan neler oluyor?  
Halen devam etmekte olan ilk vadeli çelik sözleşmesi, Dubai vadeli inşaat demiri sözleşmesidir. Dubai Altın ve Emtia Borsası’nda (DGCX) işlem gören bu sözleşme, 29 Ekim 2007’de başladı ve başarılı olması halinde, Körfez Bölgesine hizmet vermek amacıyla DGCX tarafından işleme konacak çok sayıda vadeli çelik sözleşmesinin ilkini oluşturacak. İnşaat demiri sözleşmesi, borsa tarafından onaylanan tesislerden 10 tonluk lotlar halinde BS4449 (1997) W460B Tip 2 inşaat demiri için teslimi mümkün bir sözleşmedir. Daha fazla bilgi almak için www.dgcx.ae adresini ziyaret edebilirsiniz.

Halen devam etmekte olan diğer vadeli çelik sözleşmelerinin ikisi de Hindistan’da bulunmaktadır. Hindistan Emtia ve Türev Borsası (NCDEX), küçük bir çelik ingot sözleşmesi sunarken, Hindistan Çoklu Emtia Borsası (MCX) bir sıcak sac ve ingot sözleşmesi sunuyor. Bu sözleşmelerdeki ticaretin çok kısıtlı olduğu gözleniyor. Daha fazla bilgi almak için www.ncdex.com ile www.mcxindia.com adreslerini ziyaret edebilirsiniz.

Ayrıca Londra Metal Borsası (LME), 2008’de inşaat demiri kalitesinde kare kütük için biri Asya Pasifik bölgesini, diğeri ise Akdeniz bölgesini hedefleyen iki vadeli çelik sözleşmesi başlatmayı planlıyor. Bu sözleşmeler, borsa tarafından onaylanan tesislerden 65 tonluk lotlar halinde Çin menşeli 20 SiMn kalitesinde HRB500 kütük veya Rus menşeli GOST 380-94 kalitesinde 5sp/ps malzemeler için LME onaylı depo teslimat noktalarıyla birlikte teslimi mümkün sözleşmeler olacak. Sözleşmeler, 25 Şubat 2008’de elektronik ve telefon ticaretinin başlamasına imkan tanıyan yumuşak bir başlangıcın ardından, 28 Nisan 2008’den itibaren kullanılmaya başlanacak. Daha fazla bilgi almak için www.lme.com adresini ziyaret edebilirsiniz.

New York Ticaret Borsası (NYMEX) da, önümüzdeki altı ay içerisinde bir vadeli çelik sözleşmesine başlamayı planlıyor. Bu sözleşme, ABD Midwest’de 20 tonluk lotlar halinde 0.2 inç kalınlığında ve 48-60 inç genişliğinde malzemeler için sıcak sac sözleşmesi olacak. NYMEX sözleşmesi, (bir teslimat seçeneği sunmak yerine) finansal olarak belirlenmiş olacak ve bu şekilde bir referans fiyata karşı belirlenecek. Daha fazla bilgi almak için www.nymex.com adresini ziyaret edebilirsiniz.

Son olarak Şanghay Vadeli İşlem Borsası da, yakın vadede bir ya da daha fazla vadeli çelik sözleşmesine başlama seçeneğini değerlendiriyor.

The Steel Index, benzersiz fiyat toplama ve hesaplama süreci sayesinde, finansal olarak belirlenmiş vadeli çelik sözleşmelerinde ya da diğer Tezgah Üstü (OTC) vadeli fiyat risk yönetimi ürünlerinde uzlaşma fiyatı olarak kullanılabilecek bağımsız, doğru ve tamamen doğrulanabilir haftalık çelik referans fiyatları sunmaktadır.

The Steel Index, Steel Business Briefing’e ait bir şirkettir ve SBB Aboneleri haftalık fiyat hizmetine abonelikte %10’luk bir indirimden yararlanabilirler. Ücretsiz deneme için hemen başvurun!

Vadeli sözleşmeler nedir?

Vadeli sözleşmeler, şirketlerin bugün belirlenen bir fiyattan ileriki sabit bir tarihte teslim edilmek üzere bir üründen belirli bir miktarda almayı ya da satmayı kabul ederek fiyat risklerinden korunmalarına imkan tanıyan finansal risk yönetimi araçlarıdır.

Piyasalarda farklı risk türleri bulunmaktadır ve bazı katılımcılar bu risklerden kaçınmak isterken, bazıları bilerek risk almak ister. Riskler kısmen piyasaya bağlıdır, örneğin faiz oranlarındaki artış ve düşüşler, döviz kurlarındaki değişimler, hisse fiyatlarındaki dalgalanmalar, hammadde fiyatlarındaki değişiklikler, enerji giderlerindeki dalgalanma vs. Vadeli sözleşmeler, risk seviyelerini sınırlayan borsa işlemli risk ürünleridir. Forward sözleşmeler veya swaplar gibi diğer risk yönetimi araçları ise geçmişte de görüldüğü gibi münferit şirketler tarafından sunulabilir.  

Hedging nedir?

Vadeli bir sözleşme, fiyat riski ve bu riski düşürme mekanizması hakkında bir fikir sunar. Birçok çelik tesisi döviz kuru ve enerji kaynakları için hedging yaparken, diğerleri sadece çinko, kalay ya da nikel gibi hammadde satın alımlarının bir kısmında ya da tamamında hedging kullanıyor. Hedging imkanı, tesisler, tüccarlar, stokçular ve nihai kullanıcılar da dahil tüm endüstriye açık olacaktır.

Hedgingin bir tanımı da, “bir piyasada öngörülen riski, istemli bir şekilde başka bir piyasada denk ve karşıt bir risk üstlenerek dengeleme” işlemidir.

Risk yönetimi araçları yeni mi?

Bu tip araçlar binlerce yıldır kullanılmaktadır. Antik Yunan’da çiftçiler, hasat zamanından aylar önce, zeytinlerinin bir kısmını önceden belirlenmiş açık bir fiyattan satıyorlardı. Eski Roma’da da vadeli tahıl piyasası bulunuyordu. Vadeli sözleşmeler, para birimlerinde, endekslerde veya hisse senedi ve tahvilde, petrol ve altın gibi birçok ürün ve emtia için kullanılmaktadır. Son on yıl içerisinde sadece ABD’de vadeli işlem piyasası 300’den 600 milyon sözleşmeye çıktı (sözleşmeler çeşitli birimlerden oluşabilir: örneğin 25 ton, 5,000 litre vs.).

Çelik risk yönetimi araçları yeni mi?

Hayır, ancak şuana kadar vadeli çelik satışları hem bölge hem de ürün çeşitliliği açısından oldukça kısıtlı bir alanda kaldı ve ticaret sözleşmeleri düşük seviyede gerçekleşti.

1990’larda Çin’de başlatılan sözleşmeler oldu. Aslında çelik fiyat riski ticareti için üç farklı borsa belirlendi. Ancak 1994 yılına kadar, iş yapmadığından tüm bu sözleşmeler kapatıldı. Bu sözleşmelerin iş yapmaması muhtemelen, iyi düzenlenmemiş olmalarından ve daha çok risk yönetimine karşı spekülasyon ve iddia borsaları olarak görülmelerinden kaynaklanıyor olabilir. Şuan Şanghay Vadeli işlem Borsası, 2006 sonuna kadar yeni bir vadeli çelik sözleşmesine başlamak için onay bekliyor.

Hindistan’da şuan iki borsa vadeli çelik sözleşmeleri sunuyor: MCX (çelik ingot ve sıcak sac) ile NCDEX (sadece çelik ingot). Ancak ticaretin çok kısıtlı olduğu gözleniyor.

Ortadoğu’da ise Dubai Altın ve Emtia Borsası (DGCX), 2006’nın ikinci yarısında bir vadeli inşaat demiri sözleşmesi başlatmayı planlıyor.